Pulmoner Rehabilitasyon Ünitesi

Ciddi kronik solunum yetersizliği olan hastalar uygun ilaç tedavisi altında dahi, şiddetli solunum sıkıntısında ve egzersiz kapasitesinde ciddi kısıtlanmaya sahiptirler. Bu durum hastanın yaşam kalitesinde bozulmasına ve sosyal yaşamdan mahrum kalmasına sebep olur. Kronik solunum yetersizliği aynı zamanda hastanın tedaviye uyumunu da olumsuz etkiler.  
Pulmoner rehabilitasyon, kronik solunum yetersizliği olan hastalarının fiziksel ruhsal durumlarını düzeltmeyi ve sağlık durumunu iyileştirici kalıcı davranışlar kazandırmayı hedefleyen tedavi yöntemidir. Bu tedavi yöntemi hasta değerlendirmesini takiben bireysel olarak belirlenen egzersiz programı, eğitim ve davranış değişikliği gibi yaklaşımları içeren, kapsamlı, farklı bölümlerin işbirliği ile verilen tedavi yaklaşımlarının bütünüdür.

Pulmoner rehabilitasyon ile kronik solunum problemi olan hastalarda günlük yaşam aktivitelerindeki kısıtlılığın azaltılması, fonksiyonel kapasitenin mümkün olan en yüksek seviyeye çıkartılarak bireyin kendine yeter hale getirilmesi ve bağımsızlaştırılması amaçlanmaktadır.

Pulmoner rehabilitasyon 19. yüz yıldan beri uygulanan ve önemi giderek artan tedavi yöntemidir. Dünya genelinde faydası ve tedavi maliyetini azalttığı gösterilmiştir. Ancak Ülkemizde yeterince bilinen ve uygulanan bir tedavi şekli değildir. Farkındalığın artırılması için 9-15 Mart 2020 tarihleri arasında “Pulmoner Rehabilitasyon Haftası” ilan edilmiştir.

Pulmoner Rehabilitasyon Tedavisinin Kullanıldığı Hastalıklar:

1) Tıkayıcı akciğer hastalıkları

  • KOAH
  • Astım
  • Bronşektazi
  • Kistik fibrozis

2) Kısıtlayıcı akciğer hastalıkları

  • Akciğer parankim hastalıkları
  • Göğüs duvarı deformiteleri
  • Kas ve sinir hastalıkları
  • Obezite ile ilişkili akciğer hastalıkları

3) Diğer durumlar

  • Akciğer kanserleri
  • Ameliyat öncesi ve sonrası dönem
  • Nakil öncesi ve sonrası dönem
  • Akciğer hipertansiyonu
  • Solunum cihazına bağlı hastalar
  • Uyku hastalıkları

Pulmoner Rehabilitasyon Programlarının Temel Bileşenleri:

  • Hasta değerlendirme
  • Egzersiz eğitimi
  • Hasta eğitimi
  • Program yapılandırma
  • Kazanımların korunması, sürekliliğinin sağlanması

Bu bileşenlerin hasta ihtiyaçları doğrultusunda bireysel yönetim stratejileri çerçevesinde hayata geçirilmesi hasta uyumunun artırılmasında önemlidir. Pulmoner rehabilitasyon hastanın ihtiyacına ve sosyal durumuna göre hastanede yatarak veya ayaktan ve evde uygulanabilir.

Pulmoner Rehabilitasyon Tedavi Süresi:

Başlangıç değerlendirme testleri neticesinde egzersiz programı hazırlanır. Egzersiz programının yoğunluğu giderek artacak şekilde haftada 2-5 gün ve 20-90 dakika süreyle bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak hazırlanır. Uygulanacak tedavi yöntemi ve bireysel farklılıklara göre değişmekle birlikte egzersiz programı 15-30 seans ve 6-12 hafta süreyle uygulanır. Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği Solunum Rehabilitasyon Çalışma Grubu olarak 2. Yüz yılda yaşamış ünlü düşünür Galen’in “egzersiz güçlendirir, hareketsizlik tüketir” sözüne vurgu yapmak istiyoruz. Kronik solunum yetersizliği tanısı alan her hastanın pulmoner rehabilitasyon açısından değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Hastaların daha aktif bir yaşam sürmesi için teşvik edilmesi gerekir. Sağlıklı bireylerin de aktif yaşam sürmesini, düzenli yürüyüş ve spor yapmasını öneriyoruz.